Opens in a new tab
२०८३ मंसिर ५, शुक्रबार
५:३८:३६ बिहान
- ADVERTISEMENT -

स्थानीय तहले कर सङ्कलन गर्न सकेनन्

प्रकाशित मिति: २०७५ मंसिर ५, बुधबार

961
Shares

काठमाडौंँ, मङ्सिर ५ गते । संविधान र ऐनको क्षेत्राधिकारभित्रका कर पनि स्थानीय तहले सङ्कलन गर्न सकेका छैनन् । स्थानीय तहलाई अधिकार सम्पन्न बनाउन यसअघि केन्द्रीय सरकारले सङ्कलन गर्दै आएका कतिपय करका क्षेत्राधिकार स्थानीय तहलाई दिइएको छ ।
स्थानीय तहले मनोमानीरूपमा कर सङ्कलन गरेको आरोप लागे पनि व्यवहारमा भने स्थानीय तहले ऐनको क्षेत्राधिकारभित्रको कर समेत सङ्कलन गर्न नसकेको सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालले जनाएको छ ।

मन्त्रालयका अनुसार घर निर्माणको नक्सापास र सिफारिस शुल्क बाहेक अन्य कर स्थानीय तहले सङ्कलन गर्न सकेका छैनन् । स्थानीय तहको निर्वाचन सम्पन्न भएको डेढ वर्ष बितिसके पनि कर सङ्कलन पूर्णरूपमा कार्यान्वयन आउन नसक्दा स्थानीय तह आर्थिकरूपमा कमजोर हुँदै जाने बुझाइ सङ्घीय मन्त्रालयको छ ।

स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐनबमोजिम स्थानीय तहले एकीकृत सम्पत्ति कर, भूमि (मालपोत) कर, घरजग्गा वहाल, व्यवसाय बहाल बिरौटी शुल्क, पार्किङ् शुल्क, जडीवुटी, कवाडी र जीवजन्तु कर, सेवा शुल्क लगायतका कर स्थानीय तहले सङ्कलन गर्न सक्छ ।

मन्त्रालयका उपसचिव विष्णुदत्त गौतमले भन्नुभयो, ‘स्थानीय सरकारलाई अधिकार सम्पन्न बनाउन करको दायरालाई ठूलो पारियो, तर स्थानीय तहले जनअपेक्षाअनुसार कर सङ्कलन गर्न सकेका छैनन् । यसको असर आगामी वर्षदेखि प्रदेश र सङ्घमा समेत पर्छ ।’ उहाँले केही स्थानीय तहले क्षेत्राधिकारभन्दा बाहिर गएर कर सङ्कलन गरे पनि अहिले त्यस्तो अवस्था नभएको बताउनुभयो ।

राष्ट्रिय प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोगका प्रवक्ता गोपीकृष्ण खनालले संविधान र स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐनका क्षेत्राधिकार भित्र स्थानीय तहले कर सङ्कलन गर्न नसक्नु सबैभन्दा चिन्ताको विषय बनेको बताउनुभयो ।

स्थानीय तहमा साधन स्रोत र जनशक्ति दैनिक बढ्दै गएको, तर स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिको ध्यान ऐनको क्षेत्राधिकारभित्रको करको दायरा फराकिलो पार्नेतिर नगएको बताउँदै उहाँले स्थानीय तहलाई आर्थिकरूपमा सक्षम बनाउने र प्रशासनिक खर्च सञ्चालन गर्ने प्रमुख आधार स्थानीय कर नै भए पनि स्थानीय तहले सोचेअनुसारको कर सङ्कलन गर्न नसक्दा त्यसको असर प्रदेश र सङ्घीय सरकारमा पर्नसक्ने औँल्याउनुभयो ।

कुन स्थानीय तहले कति कर सङ्कलन गरे भन्ने यकिन तथ्याङ्क भने आयोग र मन्त्रालयमा छैन, तर आयोगको सर्भेक्षणअनुसार स्थानीय तहले करको दायरा भने बढाउन नसकेको जनाएको छ । स्थानीय तहका जनप्रतिनिधि र कर्मचारीलाई मन्त्रालयले कर सङ्कलन गर्ने दायराको बारेमा प्रशिक्षण प्रदान गर्न नसक्नु मन्त्रालयको कमजोरी भएको स्वयम् मन्त्रालयले स्वीकारेको छ । नेपाल नगरपालिका सङघका अध्यक्ष अशोककुमार ब्यञ्जुले गाउँपालिकाले अपेक्षाकृतरूपमा कर सङ्कलन गर्न नसके पनि नगरपालिकाले भने कर सङ्कलनलाई शीर्षकअनुसार व्यवस्थित गर्दै गएको बताउनुभयो ।

अधिकांश नगरपालिका र गाउँपालिका नयाँ भएको, यसअघि कर सङ्कलनको अभ्यास नहुनु र कर्मचारीको अभावमा कर सङ्कलन व्यवस्थित नभएको कतिपयको भनाइ छ । सङ्घ र प्रदेश सरकारले समयमा नै आवश्यक ऐन नियम नबनाउँदा र कर्मचारी नपठाउँदा स्थानीय तहले अपेक्षाकृतरूपमा कर सङ्कलन गर्न नसकेको बताइएको छ ।

- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
- ADVERTISEMENT -
Nepal Exchange Rates
Currency
Unit
Buy
Sell
INR
Indian Rupee
100
160.00
160.15
USD
U.S. Dollar
1
149.21
149.81
EUR
European Euro
1
163.75
164.41
GBP
UK Pound Sterling
1
196.53
197.32
CHF
Swiss Franc
1
177.22
177.93
AUD
Australian Dollar
1
100.40
100.80
CAD
Canadian Dollar
1
104.22
104.64
SGD
Singapore Dollar
1
115.71
116.18
JPY
Japanese Yen
10
9.37
9.41
CNY
Chinese Yuan
1
22.39
22.48
SAR
Saudi Arabian Riyal
1
39.77
39.93
QAR
Qatari Riyal
1
40.94
41.10
THB
Thai Baht
1
4.39
4.41
AED
UAE Dirham
1
40.63
40.79
MYR
Malaysian Ringgit
1
36.25
36.40
KRW
South Korean Won
100
11.20
11.25
SEK
Swedish Kroner
1
14.70
14.76
DKK
Danish Kroner
1
21.91
22.00
HKD
Hong Kong Dollar
1
19.02
19.09
KWD
Kuwaity Dinar
1
483.04
484.98
BHD
Bahrain Dinar
1
395.52
397.11
OMR
Omani Rial
1
387.55
389.11
- ADVERTISEMENT -