काठमाडौं, २२ फागुन २०७६ । कृषि क्षेत्रको उत्पादन बढाउन सरकारले कृषि अनुदानका नाममा बर्सेनि अर्बांै रुपैयाँ खर्च गरिरहेको छ । तर, खर्चअनुसार उपलब्धि न्यून देखिएको छ । सरकारले कृषि क्षेत्रलाई उच्च प्राथमिकतामा राख्न सकेको छैन भने कृषिमा दिइएको अनुदान रकमको उचित उपयोगसमेत हुन सकेको छैन ।
कृषि तथा पशुपक्षी विकास मन्त्रालयको तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०७५÷७६ मा १८ अर्ब ५८ करोड ९५ लाख रुपैयाँ कृषि अनुदानमा खर्च भएको छ । सरकारले कृषि उत्पादन बढाउन र कृषिजन्य वस्तु आयातलाई प्रतिस्थापन गर्ने उद्देश्यले हरेक वर्ष कृषिमा अर्बौं रुपैयाँ अनुदान दिँदै आएको छ । तर, सो अनुदान ‘बालुवामा पानीसरह’ हुँदै आएको पाइएको छ ।
अनुदानको सही सदुपयोग नहुँदा खर्चअनुसार उपलब्धि नदेखिएको कृषि विज्ञको भनाइ छ । सरकारले कृषि अनुदानमा दिँदै आएको रकमको सदुपयोग भएमा सजिलै आयात प्रतिस्थापन हुने कृषि विज्ञ भोलामानसिंह बस्नेतको भनाइ छ ।
कृषि विज्ञ बस्नेतका अनुसार अनुदान ठूला पहुँच भएका नक्कली किसानको नियन्त्रणमा रहँदा उपलब्धि नदेखिएको हो । बस्नेतले नेपालमा ८० प्रतिशत साना किसान भए पनि उनीहरूले अनुदान नपाएको जानकारी दिए ।
‘वास्तविक अनुदान साना किसानले पाउनुपर्ने हो तर पहुँच नहुँदा पाइँदैन । सिंहदरबारसम्म सिधा पहुँच हुने नक्कली किसाले करोडौं अनुदान लिने गरेका छन्,’ कृषिविज्ञ बस्नेतले भने, ‘त्यस कारण सरकारले कृषि अनुदानमा गरेको खर्च बालुवामा पानीसरह हुँदै आएको छ ।’
कृषिविज्ञका अनुसार अनुदान सदुपयोग भए उत्पादन बढ्ने र चालू आवका सात महिनामै १९ अर्ब ५ करोड ४९ लाख ३७ हजार रुपैयाँबराबरको चामल आयात हुने अवस्था आउँदैनथ्यो । त्यस्तै, भन्सार विभागको तथ्यांकअनुसार चालू आवका सात महिनामा ९ अर्ब ५६ करोड ६७ लाख ८५ हजार रुपैयाँको मकै आयात भएको छ । ८४ करोड २९ लाख ५९ हजार रुपैयाँको गहुँ र ४३ लाख ५२ हजार रुपैयाँको जौ आयात गरिएको छ ।
चामल, मकै, गहुँ र जां आयातमा सात महिनामा २९ अर्ब ४६ करोड ९० लाख ३३ हजार रुपैयाँ बाहिरिएको छ । सरकारले प्रभावकारी अनुगमन गर्न नसक्दा अनुदानको दुरुपयोग भएको कृषिविज्ञ बस्नेतको दाबी छ ।
कृषि तथा पशुपक्षी विकास मन्त्रालयका सहप्रवक्ता प्रदीपचन्द्र भट्टाराईले कृषि क्षेत्रको उत्पादन बढाउन सरकारले दिँदै आएको अनुदान र खर्चले कृषिजन्य उत्पादनमा वृद्धि भएको दाबी गरे । उनले मुलुक दूध, अन्डा र कुखुराको मासुमा आत्मनिर्भर भएको र अन्य वस्तुमा पनि आत्मनिर्भर हुने क्रममा रहेको जनाए । यसैगरी, पछिल्लो समय हरियो तरकारीको उत्पादन बढ्दै गएको भट्टराईको भनाइ छ ।








































