एजेन्सी । रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको जीवनमा तुरुन्तै केही हुँदैन । रुसी राष्ट्रपतिको हरेक कदमलाई सयौं अंगरक्षकहरूले नजिकबाट नियालेर हेर्छन्, जो उनीसँग २४ घण्टै बस्छन्।
उनको खाना गोप्य रूपमा तयार गरिन्छ र उनले पिउने सबै कुरा पहिले उनको नजिकको सल्लाहकारद्वारा जाँच गरिन्छ। केजीबीका पूर्व अधिकारीहरू पुटिनको वरपरका खतराहरूबारे राम्ररी सचेत छन्, विशेष गरी युद्धको समयमा।
पुटिनले युक्रेनमा रुसको आक्रमणको नेतृत्व गरिरहेका छन् र यसले उनको लागि केही थप सुरक्षा जोखिमहरू खडा गरेको छ। तर, पुटिनको सुरक्षाको जिम्मेवारी कसको हो ? तिनीहरूलाई सुरक्षित राख्न के उपायहरू छन् ? यी सबै प्रश्नहरूको जवाफ हामी तपाईका लागि ल्याएका छौं।
बलियो सुरक्षा टोली
हाल रूसमा संचालित धेरै सुरक्षा सेवाहरुमध्ये एक राष्ट्रपति र उनको परिवारको सुरक्षाको लागी विशेष रूपदेखि समर्पित छ। यसलाई ‘रूसी राष्ट्रपति सुरक्षा सेवा’ भनेर चिनिन्छ।
यसले रूसको संघीय सुरक्षा सेवा एफएसओलाई रिपोर्ट गर्छ, जुन केजीबीबाट बनेको थियो। केजीबी आफैं उच्च रूसी अधिकारीहरूलाई सुरक्षा प्रदान गर्ने काम गर्दछ। कानमा इयरफोन लगाएर कालो सूट लगाएका यी गार्डहरू दिनरात छायाँ जस्तै पुटिनसँगै बस्छन्।
रुसको सरकारी मिडिया रसिया बियोन्डका अनुसार जब यी एजेन्टहरू पुटिनसँग विदेशमा जान्छन्, तिनीहरूले आफूलाई चार सर्कलमा विभाजन गर्छन्। पुटिनको सबैभन्दा नजिकको घेरा आफ्नै व्यक्तिगत गार्डहरूको हो।
दोस्रो सर्कल ती गार्डहरूबाट बनाइएको छ जसमाथि जनताको ध्यान जाँदैन। तेस्रो सर्कलले भीडको परिधिलाई घेरेको हुन्छ र शंकास्पद व्यक्तिहरूलाई यसमा प्रवेश गर्नबाट रोक्छ। र, चौथो तथा अन्तिम सर्कल वरपरका भवनहरूको छतमा अवस्थित स्निपरहरूको हो।
मार्क गेलिटो एक रूसी सुरक्षा विशेषज्ञ र देशको सुरक्षा मुद्दाहरूको विश्लेषण गर्ने सल्लाहकार फर्म मायाक इन्टेलिजेन्सका निर्देशक हुन्। ‘पुटिनलाई हेलिकप्टर मनपर्दैन, उनी प्राय: मोटरसाइकल, धेरै ठूला कालो कारहरू आदि सहितको ठूलो काफिलेमा यात्रा गर्छन्। यसका लागि धेरै पटक यातायात बन्द गरिन्छ ।’ गेलिटो भन्छन् ।
रसियाको राष्ट्रपति सुरक्षा सेवालाई ‘रूसी राष्ट्रिय गार्ड’ वा रोजग्भार्डियाले समर्थन गरेको छ। यो ६ वर्ष पहिले पुटिन आफैंले निर्माण गरेका थिए, र कतिपयले यसलाई राष्ट्रपतिको ‘व्यक्तिगत सेना’ भनेर उल्लेख गरेका छन्।
यो रूसी सशस्त्र बलहरूभन्दा फरक छ, यद्यपी यसको आधिकारिक मिशन रूसी सीमाहरू सुरक्षित गर्नु, आतंकवादसँग लड्नु र सार्वजनिक कानून र व्यवस्थाको रक्षा गर्नु हो। व्यवहारमा यसको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण काम पुटिनलाई धम्कीबाट बचाउनु हो।
‘सबैलाई थाहा छ रुसी नेशनल गार्ड पुटिनको व्यक्तिगत गार्ड हो,’ बेलायतको बाथ विश्वविद्यालयका रुसी शैक्षिक विज्ञ स्टीफन हलले भने, ‘र राष्ट्रपति आफ्नो बाँकी सुरक्षा सेवाहरूको सर्कलमा धेरै सुरक्षित छन्।’
नेसनल गार्डको नेतृत्व हाल पुटिनका पूर्व अंगरक्षक भिक्टर जोलोटोभले गरिरहेका छन्। उनलाई राष्ट्रपतिको वफादार सहयोगी मानिन्छ ।
पछिल्ला वर्षहरूमा यो सुरक्षा बलमा सैनिकको संख्या झण्डै चार लाखले बढेको छ। हल भन्छन्, ‘यो ठूलो संख्या हो, अमेरिकी राष्ट्रपतिको सुरक्षा इकाईमा गार्डको संख्या यो आँकडाको नजिक पनि छैन।’
तिनीहरूले पुटिनलाई कसरी जोगाउँछन् ?
पुटिनको सुरक्षाका लागि कुन हदसम्म उपायहरू प्रयोग गरिन्छ भनेर जान्न गाह्रो भए पनि क्रेमलिन र रूसी सुरक्षा विज्ञहरूले यस विषयमा केही प्रकाश पारेका छन्।
पुटिनको सुरक्षा कभर सबैभन्दा कडा उनको खाना हो। विषको डरले पुतिनसँग एक व्यक्तिगत परीक्षक छ । मार्क गेलिटोका अनुसार जसले राष्ट्रपतिसामू आउने सबै कुराको जाँच गर्दछ।
‘यो एक शैलीको अंश हो जुन आधुनिक राष्ट्रपतिभन्दा मध्ययुगीन राजा जस्तै छ,’ गेलिटोले भने। साथै, जब पुटिन रूस बाहिर यात्रा गर्छन्, राष्ट्रपतिको टोलीले उनले प्रयोग गर्ने सबै कुरा जाँच गर्दछ।








































