काठमाडौं, बैशाख १ :
नेपाली कांग्रेसभित्र आन्तरिक लोकतन्त्र, नेतृत्व शैली र अवसर वितरणप्रति असन्तुष्टि पुनः चुलिएको छ। शिक्षाविद् तथा उदार लोकतन्त्रवादी विचारक युवराज बस्ताकोटी ले सामाजिक सञ्जालमार्फत व्यक्त गरेको धारणा अहिले राजनीतिक वृत्तमा व्यापक बहसको विषय बनेको छ।
बस्ताकोटीका अनुसार कांग्रेसको इतिहास गौरवपूर्ण भए पनि लामो समय सत्तामा रहँदा नेतृत्वले सीमित घेराभित्र मात्र अवसर बाँडफाँड गरेको देखिन्छ। “१५ देखि ३० वर्षसम्म सत्तामा रहँदा पनि आसेपासेलाई मात्र प्राथमिकता दिइयो,” उनले टिप्पणी गरेका छन्।
उनले पार्टीभित्र हजारौँ इमानदार, सक्षम र संघर्षशील कार्यकर्ता रहेको उल्लेख गर्दै गगन थापा जस्ता नेताको वरिपरि केन्द्रित संरचनाभन्दा बाहिर पनि सक्षम नेतृत्वको ठूलो दायरा रहेको बताएका छन्। उनका अनुसार, “सडक, गल्ली र चौतारीमा संघर्षरत कांग्रेसजन नेतृत्वको पहुँचभन्दा टाढा परेका छन्, जसले उनीहरूमा निराशा बढाएको छ।”
त्यस्तै, पूर्णबहादुर खड्का लगायत शीर्ष नेताहरूले सीमित समूहसँग मात्र संवाद गर्ने प्रवृत्ति देखिएको र पुराना तथा नयाँ पुस्ताका कार्यकर्ताको भावना समेट्न नसकेको आरोप पनि उनले लगाएका छन्। विगतमा शक्तिमा रहँदा शेरबहादुर देउवा नेतृत्व समूह पारिवारिक तथा समूहगत स्वार्थमा केन्द्रित भएको टिप्पणीसमेत गरिएको छ।
उनको विश्लेषणमा अहिले कांग्रेसभित्र स्पष्ट रूपमा दुई ध्रुवीय अवस्था देखिएको छ। एक पक्षले पुस्तान्तरण र पुनर्गठनको नाममा नयाँ नेतृत्व स्थापित गर्न खोजिरहेको छ भने अर्को पक्ष पुरानै संरचना जोगाउन सक्रिय देखिन्छ। उनले यस अवस्थालाई “दुई दलजस्तो आन्तरिक द्वन्द्व” को संज्ञा दिएका छन्।
पार्टीभित्रको विवाद अदालतसम्म पुगेको सन्दर्भमा बस्ताकोटीले समाधानको वैकल्पिक उपाय पनि अघि सारेका छन्। उनका अनुसार, दुवै पक्षले त्यागको भावना अपनाउँदै हालसम्म पदमा नपुगेका “रियल कांग्रेस” कार्यकर्ताको नेतृत्वमा तदर्थ समिति गठन गरी पार्टीलाई नयाँ दिशामा अघि बढाउन आवश्यक छ।
आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्दै उनले असहमतिप्रति सहिष्णु बन्न आग्रह गरेका छन्। “साइबर आक्रमण होइन, विचार र तर्कमा आधारित बहस आवश्यक छ,” उनले उल्लेख गरेका छन्। देश र पार्टीको हितमा निष्पक्ष विश्लेषण गर्नसमेत उनले आह्वान गरेका छन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार, कांग्रेसभित्र बढ्दो असन्तुष्टि, पुस्तान्तरणको बहस, नेतृत्व शैलीप्रति उठेका प्रश्न र आन्तरिक लोकतन्त्रको मुद्दाले आगामी दिनमा पार्टीको संगठनात्मक संरचना र राजनीतिक दिशा निर्धारणमा महत्वपूर्ण प्रभाव पार्ने देखिन्छ।
युवराज बस्ताकोटी (शिक्षा बिद एवम् कांग्रेस युबानेता )
