काठमाडौ । जनताबाट निर्वाचित प्रतिनिधिमार्फत अर्थात संविधानसभाबाट जारी भएको ऐतिहासिक संविधान दुईपटक संशोधन भएपनि अझै एक पक्षले संशोधनको आवश्यकता औँल्याउँदै आएको छ । तर, संविधान संशोधनको विषयमा दलहरुबीच मतैक्यता रहेको छ । २०७२ असोज ३ गते मधेस केन्द्रित दलहरुको विरोधका बीच संविधानसभाबाट संविधान जारी भएको थियो । त्यसयता मधेस केन्द्रित दलहरुले संविधान संशोधनमा जोड दिँदै आएपनि विशेषगरी नेकपा एमालेले संशोधनमा असन्तुष्टि पोख्दै आएको छ । नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले संविधान संशोधन गर्न हतार गर्नुपर्ने अवस्था नरहेको मंगलबार पनि बताएका छन् ।
एमालेद्वारा संविधानसभाका अध्यक्ष सुवासचन्द्र नेम्वाङको स्मृतिमा आयोजित ‘सुवास र संविधान’विषयक प्रवचन कार्यक्रममा उनले नेपाली जनताभन्दा पनि बाह्यशक्तिको चलखेल देखिएकाले तत्काल संविधान संशोधन गरिहाल्नुपर्ने अवस्था नरहेको बताए । ‘गम्भीरताभन्दा बढी भावना, आफ्नै विचारभन्दा प्रायोजित कुरा कुराबाट दबाब दिने प्रवृत्ति र अनेक खालका बेठीक उद्देश्य देखिएकाले तत्काल समुचित ढङ्गले संविधान संशोधन गर्न सकिन्छ कि सकिँदैन भन्ने प्रश्न फेरि गम्भीर रहेको छ । त्यसकारण यसका कुनै हतारो नै गरिहाल्नुपर्ने अवस्था आएको छैन’, उनले भने । बलिदानपूर्ण लामा संघर्षपछि जनता आफैँले निर्माण गरेको संविधान सबैले मान्नुपर्ने उनको भनाइ छ । अध्यक्ष ओलीले संविधान सर्व स्वीकार्य बनोन् भनेर दुई पटक संशोधन गरिसकेको भन्दै अहिले पनि व्यावहारिक बनाउनका लागि आवश्यकअनुसार संशोधन गर्न सकिने धारणा राखे ।
उसो त दलहरुले संविधान संशोधनको विषयमा राजनीतिक एजेण्डा बनाउँदै आएका छन् । मधेसी दलले नागरिकता, जनसंयाका आधारमा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण, सामाजिक न्यायको हक अन्तर्गत समानुपातिक र समावेशी सिद्धान्तको विषयमा संविधान संशोधनमा जोड दिँदै आएको छ । तर, मधेसी दलले यही एजेण्डामा बार्गेनिङ गरेर सरकारमा सहभगी भइरहेको र जनतामा जाने बाटो समय बनाइरहेका छन् । विशेषगरी नेपाली कांग्रेस र माओवादी केन्द्र मधेसी दलको माग पूरा गर्नका लागि सकारात्मक देखिँदै आएका छन् । सोहीअनुसार संसदमा प्रस्ताव लगिएपनि फेल भएको थियो । यस्तो पृष्ठभूमिका बीच सरोकारवालासहित दलका अन्य केही नेताहरुले भने संविधानमा केही कमजोरीहरु भए त्यसलाई हटाएर सर्वस्वीकार्य बनाउन जोड दिएका छन् ।
नेपाली काँग्रेसका नेता कृष्णप्रसाद सिटौला नेपालको संविधान कार्यान्वयनमा दलहरु चुकेको धारणा राख्छन् । संविधान जारी भएयता दलहरुबीचको समझदारी टुटेकाले संविधान कार्यान्वयनमा ढिलाई हुन गएको उनको भनाइ छ । तत्कालीन माओवादीलाई शान्ति वार्तामा ल्याउन महत्वपूर्ण भुमिका निर्वाह गरेका सिटौलाले सुवास नेम्वाङले नेपालको संविधान निर्माणमा अतुलनीय योगदान पु¥याएको बताए । उनले संविधान जारी हुन नदिनका लागि अनेकौ दबाब आएपनि त्यसलाई शान्त ढंगले प्रतिरोध गर्दै नेम्वाङले संविधान जारी गर्न अत्यन्तै महत्वपूर्ण भुमिका निर्वाह गरेको बताए ।
‘खड्केको विषय के छ भने संविधान जारी गर्दा ठूला राजनीतिक दलहरुका बीचमा राम्रो समझदारी भएको हो । तर संविधान जारी भएपछि तिनै परिवर्तनकारी राजनीतिक दलहरुबीच सुरुमै समझदारीलाई बचाउन सकेनौं’, उनले भने, ‘मैले आज यहाँ भन्दा अन्यथा नहोला । हामीले त्यतिबेला संविधान जारी गरेपछि केपी ओलीलाई प्रधानमन्त्री भनेकै थियौं । तर स्वयं हामीले त्यो गर्न सकेनौं । त्यहाँबाट टुटदै गएको हाम्रो राजनीतिक संविधानमा ल्यायौं तर यसको मुल तत्व कार्यान्वयन भएकै छैन । ’
यसैगरी संविधानविद् एवं पूर्वराजदूत निलाम्वर आचार्यले नेपालको संविधान कार्यान्वयनमा देखिएका त्रुटीलाई तत्काल सच्याउनुपर्ने बताए । आचार्यले नेपालको संविधान कार्यान्वयनमा बाटो बिराएको उल्लेख गर्दै संवैधानिक अभ्यासको समिक्षा र संविधानकै समिक्षा गर्नुपर्ने बेला आएको बताए । उनले सबैको भावनालाई समेटर संविधान कार्यान्वयनको पाटोलाई सही बाटोमा ल्याउनसक्ने क्षमता भएका सुवाष नेम्वाङको निधनले ठूलो क्षति पु¥याएको बताए । संविधानविद् आचार्यले नेम्वाङलाई नेपालको संविधान, लोकतन्त्र, संवैधानिक सर्वोच्चता र कानूनी राज्य मान्ने जोकोहीले पनि सदा सम्झिरहने बताए ।
यसैगरी पूर्वप्रधानमन्त्री झलनाथ खनालले संविधानको सफल कार्यान्वयनमा नेतृत्व चुकेको बताए । संविधान बनाउँदा नेतृत्व वर्ग सचेत भएजस्तो कार्यान्वयको बेलामा भने हुन नसकेको जिकिर गरे । बहुलजातीय, बहुभाषिय, बहुसांस्कृतिक, बहुधार्मिक देशको रुपमा संविधानमा उल्लेख भएअनुसारको मर्म र भावनालाई जनतासमक्ष बुझाउन नसकिएको स्पष्ट पारे । उनले संविधानको मर्म र भावनालाई जनतामा बुझाउन नसक्दा अहिले कोशी प्रदेशमा पहिचानको नाममा आन्दोलन भइरहेको पनि बताए । संविधान बनाएर पनि आम जनताको बीचमा राम्रोसँग शिक्षित, प्रशिक्षित गर्न नसक्नु नेतृत्वको कमजोरी भएकाले अब सबैले संविधानको कार्यान्वयन गर्न आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ । सरकारले संविधान जारी भएको दिनको सम्झनामा बुधबार विभिन्न कार्यक्रमको आयोजना गर्दैछ । सरकारले सैनिक मञ्चमा विशेष समारोहका आयोजना गरेको छ । यो समारोहलाई कार्यबाहक प्रधानमन्त्री पूर्णबहादुर खड्काले सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । यस्तै एमालेले पनि राजधानीमा छुट्टै कार्यक्रम आयोजना गरेको छ ।
आज नवौँ संविधान दिवस, सैनिक मञ्चमा विशेष समारोह आयोजना
प्रकाशित मिति: २०८० असोज ३, बुधबार
197
Shares

- ADVERTISEMENT -

सम्बंधित समचार
- ADVERTISEMENT -

- ADVERTISEMENT -

भर्खर

जापानका नेपाली व्यवसायी दीपक सुवेदीद्वारा बाढीपीडितलाई ३६ लाख येन सहयोग ।

बाढी–पहिरो पीडितका लागि नेपाली जनसम्पर्क समिति जापानद्वारा १० लाख रुपैयाँ सहयोग

चण्डिका अंगाईको प्रस्तुति नयाँ तीज गीत PR वाला मायालु सार्वजनिक

रवि लामिछानेको चीन भ्रमण सेप्टेम्बर दोस्रो साता, मानसरोवर जाने कार्यक्रम तय

बलेवा सेवा समाज जापानद्वारा श्रीकृष्ण जन्माष्टमी विशेष कार्यक्रम आयोजना
Nepal Exchange Rates
Currency
Unit
Buy
Sell

Indian Rupee
100
160.00
160.15

U.S. Dollar
1
147.98
148.58

European Euro
1
162.41
163.07

UK Pound Sterling
1
193.96
194.75

Swiss Franc
1
175.88
176.60

Australian Dollar
1
98.55
98.95

Canadian Dollar
1
103.33
103.75

Singapore Dollar
1
114.77
115.24

Japanese Yen
10
9.32
9.36

Chinese Yuan
1
22.16
22.25

Saudi Arabian Riyal
1
39.44
39.60

Qatari Riyal
1
40.61
40.78

Thai Baht
1
4.36
4.38

UAE Dirham
1
40.29
40.45

Malaysian Ringgit
1
35.98
36.13

South Korean Won
100
11.06
11.11

Swedish Kroner
1
14.51
14.57

Danish Kroner
1
21.73
21.82

Hong Kong Dollar
1
18.88
18.96

Kuwaity Dinar
1
478.90
480.84

Bahrain Dinar
1
392.29
393.88

Omani Rial
1
384.36
385.92









