केही दिनदेखि अधिकतम तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुगेर तातो लहर चलेको छ। बुधबार दिउँसो पश्चिम तराईका अधिकांश क्षेत्रहरूका तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियस नाघेको छ।
मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार कपिलवस्तुको तौलिहवाको तापक्रम ४०.९ डिग्री सेल्सियस मापन भएको छ। दाङ, बाँकेको खजुरा र नेपालगञ्ज विमानस्थलको तापक्रम ४१.९ डिग्री सेल्सियस छ।
बर्दियामा ४१.३ डिग्री सेल्सियस, कैलालीको साढेपानीमा ४२.२ डिग्री सेल्सियस, धनगढीमा ४१.९ डिग्री सेल्सियस र कञ्चनपुरको दोधारामा ४०.१ डिग्री सेल्सियस तापक्रम छ।
पश्चिमको तराईको तुलनामा पूर्वी तराईमा तापक्रम केही कम छ। जनकपुर, गौर सिमरा लगायतका क्षेत्रमा ३८ डिग्री सेल्सियभन्दा बढी तापक्रम छ।
मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले बुधबारदेखि तीन दिनसम्म लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराईका जिल्लाहरूमा तातो हावा चल्ने पूर्वानुमान गरेको छ।
मौसमविद गोविन्द झाका अनुसार हावामा जलवाष्पको मात्रा कम हुँदा तातो हावा चल्छ। निश्चित ठाउँको निश्चित अवधिको तापक्रम औसतभन्दा बढी भइरह्यो भने त्यहाँ तातो हावा चलेको मानिन्छ।
नेपालमा कुनै ठाउँको अधिकतम तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि रहिरह्यो भने महाशाखाले त्यहाँ तातो हावा चलेको घोषणा गर्दै सतर्क गराउँछ।
‘यो देश र भूगोलअनुसार फरक-फरक हुन्छ। ४० डिग्री सेल्सियस तापक्रम लगातार तीन दिनसम्म कट्यो भने तेस्रो दिन तातो लहर भयो भन्छौं,’ उनले भने।
उल्लेखनीय प्रणाली नहुनु, तापक्रम बढ्दै जानु, बादल नबन्नु, पानी पर्ने सम्भावना नहुने लगायत तातो हावा चल्नुका कारण हुन्। यो तराईमा मात्रै चल्छ भन्ने होइन। ‘कहिलेकाहीँ उपत्यकामा र पहाडी क्षेत्रहरूमा पनि चल्न सक्छ,’ झाले भने।
उनकाअनुसार तीन दिन तातो हावा चल्छ भन्नु तीन दिन लगातार चलिरहने भनिएको हो।
‘सो अवधिमा बिहान ५:४५ मा हावाको तापक्रम सबैभन्दा कम हुन्छ। सूर्योदय भएपछि बढ्दै जान्छ, अपराह्नमा सबैभन्दा बढी तापक्रम हुन्छ। अपराह्नपछि तापक्रम घट्छ तर तातो हावा चलिरहन्छ,’ उनले भने।
तातो हावाले के-कस्ता समस्या निम्त्याउँछ र त्यसबाट जोगिन के गर्ने विषयमा हामीले जनस्वास्थ्यविद डा. समीरमणि दीक्षितसँग कुराकानी गरेका छौं।
उनकाअनुसार तातो हावाका कारण जमिन तात्ने र पानी नपर्ने भएपछि मान्छेलाई यसले नराम्रो असर गर्छ। तातो हावाको अनुभव मानव शरीरले पनि गर्न सक्ने उनी बताउँछन्। बाहिर हिँड्दा शरीर आगोले पोलेको जस्तो भतभती हुने भयो भने तातो हावा चल्यो भनेर बुझ्न सकिन्छ।









































